(Rome-te 3:21-25)
Job, Pathian
in “Dem kailou leh Diktat” (Job 1:8)
a chih pa’n, dotna poimoh mahmah khat a bawl a, huaituh Job 9:2 na ah aki
taklang hi. A dotna bawl tuh bang hi hiam I chih leh, “Pathian lak ah mihing bang chi
in a dik thei dia? (How can a man be right with God?)” chih ahi. Hiai
dotna, dotna lunglut huai mahmah ahi. “Pathian lak ah mihing bang chi in a dik
thei dia ahihkeileh gendan dang a,
Mihingte Pathian mai bangchiin diktat in a om thei dia?” huchiin hiai
toh kisai tel ding pen haksa leh theihsiam hak mahmah ahih dan a latsak na
dingin a tang bante ah gen zom zel ahi. Paul in, “Bangmah kimawhsakna ding ka kithei kei a; himahleh huai in siam
hon tangsak tuankei, Pathian mai a ka thu ka gen thei kei” (1. Kor. 4:4) a chih toh kibang hi. Hiai mipa, Job I chih pa,
mang akisakna toh, neu petmah akisakna toh, moh akisakna toh, thawmhau
akisakna toh, bangmah lou (meaninglessness) akisakna toh, sih a lauhna toh, a tungtang
thute a siangthou Pathian khut a om mohpaihna lau kawm in aki siamtan thei kei
ahi. “Ka
hinkhua ka en a, ka khelhna ding ka mukei a, kei theihkhiat theihna tuh
chiangtan nei ahia, huaiziakin kei
theihkhiat theihna a siamtang ka hi kei hi”. A chih utna ahi.
Huchi ahihleh “MIHINGTE PATHIAN MAI A BANG CHIIN DIKTAT
IN A OM THEI DIA?”. Bang chiin Pathian toh dik in na om thei a? Pathian a
siangthou a, Pathian tuh vaihawm ahi a, Pathian in mikhialte a gawt a, huan,
Pathian in mohna neite a gawt hi. Huchi ahihleh bang chiin huai a hong ki
kheng thei dia? Bangchiin kei mi poimoh lou pen in huchi bang a thupi, huchi
bang a lian, huchi bang siangthou Pathian mai a diktatna ka khung tel thei dia?
Bangchi bang in amah mohpaihna leh vaihawm khumna ka pel thei dia? Hiai dotna
te tuh dotna vantang sahkhoh chih ten dawnna apiak sawm uh ahi. Khovel ah
sahkhua khempeuh in “Bangchiin Pathian
vaihawmna ka pel thei dia, bangchiin Pathian deihsak in ka om thei dia, ka sih
chiangin Pathian kiangah bang hih leng ka om thei dia” chih dotna a dawn
sawm gige uh ahi. A pathian biak uh ki bang kei ta ve, a dawnna uh tuh a ki
bang vek ahi “Huai dikna tuh na ngah ngai
ahi, mihoih hih ding, sahkhua toh kisai a tawndan te zuih ding ahi, huai na hih
khak peuhpeuh chiang in na thilhih hoih a Pathian toh dik in na om khawm thei
ding uh ahi”. Amaute’n tuh Pathian hehpihhat ahih dan bangtan hiam in a pom
ua, huaiziakin huaibang a thil hoih hihtheihna hunhoih hon pe ding ahi chih a
gingta uhi. A tawpna tuh sahkhua tuamtuam te dawnna aki bang ahia; nasep
tungtawn a Pathian’ mai a siamtang a om chih hi vek ahi.
Himahleh I laisiangthou in
chiangtak in ah kuamah a nasep ziakun Pathian mai a dik a sim in a omkei ding
chih a namkip ahi. Huaiziakin, Pathian toh dika I om theihna ding lampi tuh ei
ah I mu kei ding ahi. Sahkhua I bawltawm te ua a lampi I mu kei ding hi.
Pathian toh diktat a I om theih na ding lampi a om leh Pathian mah in huai
lampi a gel ngai hi aziaktuh amah ahi a heh leh thangpai pen.
Hiai toh kisai Romete bung 1
akipan bung 3 chang 20 kikal ah Kuamah amah nasep ziakin Pathian mai a dik in a
om thei kei ding chih Paul in chiangtak in ana lakkhia hi. Tang 20 na ah, “Huchi
in Dan thilhihte ziak in mi kuamah a mitmuh in siamtang in a omkei ding uhi; dan
tawn in khelhna theihna a hongom hi.” Chiin a beisak hi. A ziak bel, mihingte khempeuh khelhna ah I puk
vek uhi. Bung 3 tang 9 na ah, “Greek te leh Jentelte khelhna sikha in a om
uh/Khelhna nuai ah a om uhi”. Huan, Romete 1:18 ah, “Thutak dikloutak a dalte leh Pathian limsaklouhna leh
diktatlouhna tengteng tung ah van a kipan in Pathian thangpaihna a hong
kilangta hi;” Mihing
khempeuh midik khat lel leng I om kei ua, khelhna nuai ah I om vek ua,
huaiziakin Pathian vaihawm khum na nuai ah I om vek uhi. Huan, kuamah amah
thahat na in a dinmun aki khen theikei hi, bangchi tuk in sahkho mi hi in
bangchi tuk in mi hoih mah leh. Huaiziakin, diktatna mahni a kilam suah theih
na ding lampi himhim a om kei hi. Hiai toh kisai sahkho mi mahmah te ading in a
pom haksa mahmaha, a diakin Juda te sahkhoh mi mahmah ahi ua, amautuh dan
zuihkim na in Pathian kiang ah mun luah thei dingin aki gingta ua, Pathian toh
dingkhawm thei dingin aki gingta ua, Pathian in pomthei ding in a gingta ua,
Pathian deihsakna tang in vangam ah tangtawn hinna nei thei dingin aki gingta
uhi. Hiai toh kisai ngaihdan petmah pen ahi Paul in paikhiat ut. Achihleh, “Bang
a dan (Law) zatna ding diktat a hon bawl theih kei leh?” chih dotna na bawl
ding un ka hon gingta ahi. Hiai dawnna Paul in bung 3 tang 20 na ah, “Dan thilhihte ziak in mi kuamah a mitmuh in siamtang in a omkei
ding uhi;” dan tawn in khelhna theihna a hongom hi.” Chiin ana dawng khin hi.
Dan
omkei leh khelhna bang hi hiam chih a bukim a theilou ding ihi. Dan in a tup
leh a ngim pen tuh mite hotdam ding ahi keia, mite mohpaih ding ahi zaw hi. Dan
in a tup leh a ngim pen tuh na mi hoih dan lah khiat na ding ahi
keia, I gitlouh dan hon lah khiat na ahi zaw. Huan a, dan in maximum demands a
hon bawl ahi “Na siangthou ding uh ahi, Kei, Toupa na Pathian uh ka siangthou
ngal a (Lev. 19:2); Huchi
in na Pa uh van a om a hoihkim sipsip bang in na hoihkim sipsip ding uh ahi.
(Matt. 5:48)”. Dan
toh kisai a phazah, manphatna te a kiam ngeikei a, khe niam zek chi in leng a
om kei a, a ngei bang in a ngei a, Hoihbukimna a hon ngiat ahi. Galatiate 3 na
ah simsuk leh, dankhat na palsat uh leh a dangte tengteng a leng na moh uh ana
chi hi. Huaiziakin, Mika in amah zawlneih hun lai in, bung 6 tang 6-7 na ah, “Bang toh ahia TOUPA maa ka hong pai dinga,
Pathian tungnung maa ka kun ding? Haltum thillate, bawng nou kum khata upate
toh a maah ka hong pai dia? Toupa belamtal sang tampi hiam sathau lui singte
(ten thousand) hiamah a lungkim sin ahia? Ka tatlekna jiakin ka ta chil ka
piain, ka kha khelhna jiakin ka pumpi gah ka pe dia hia? Chih dotna ana
dong hi. Huaite’n Pathian a lungkim sak diam? Huaite’n aman toh kizopna a lei
zou diam?. Pathian lampi tuh sahkhoh kithoihna, gan toh kithoihna banah mihing
a kithoihna, nou a gahkhia tate ngongoih thoih khiat na te’n Pathian’
thangpaihna a daisak ding in I gingta mawk uhi. Hiai toh kisai i gen lai in
pathian lem Molech bete gamtatna naphawk ding uhi. Huaiziakin, mikhialte
tengteng, huaite mihingte tengteng vaihawmna (judgement) nuai ah aki om vek hi.
Mikhialte tengteng a kikim in, amau hih theihna, hoihna leh sahkhoh miitna in
Pathian’ deihsakna a loh khe theikei uhi. Sahkhoh dik hihna (the standard of
true religion) tuh Pathian’ hoihbukimna ahi. Hiai kia ahi Pathian in a pomtheih
huai en I nei thei kei uhi. Huaiziakin, Romete 3 na hong kipatna in khovel
ngaihdan a daisak ut ahi, tang 19 na ah kik le hang, “Dan in bangpeuh agen, dan thu
thuthua omte kiangah a gen ahi chih I thei ngal a; kam chiteng a chih theihna
dingin leh khovela mi tengteng Pathian vaihawma a om theihna ding un”. Amasalam
ah Paul in “Midiktat kuamah a om himhim kei uh, khat lel leng a om kei”.
Huaiziakin, mihingte dinmun tuh a mial a, a lungzin huaia, a mangbat huai
mahmah ahi. Amah leh amah ah lametna a neikei a, a sahkhoh zuih ah dawnna dik
leng a neikei ahi. Pathian vaihawmna maituah dingin gak in a om a, huai ah aki
hotkhiat theih na ding himhim a omkei ahi. Dan in a hotkhiat naksangin a
mohpaih zaw ahi. Dan in amah apanpih kei dinga, Dan in a hamsiat zaw ding hi.
Dan in tuh sihna a tungah a tungsak ding ahi.
Huchi tel ahih leh BANG AH LAMETNA I NEI A? Huchiin tang
21 ah hong lut a, thumal masa teng thum tuh lametna in a hong ki kheng ahi.
Bang ahia leh huai thumal masa te? “Ahihhangin” Amasa lamte a mial in a
chizau huai a, Pathian mai a gentheih neilou I hih dante hong langsak a,
Pathian vaihawmna nuai ah om I hih dan leh a thangpaihna thuak ding I hih dan I
mu ahi. A chizau huai in a lauhhuai mahmah ahi. Himahleh, tang 21 hong ki patna
thumal thum teng in huaite tengteng a hon kheng ahi. “tun bel dan leh jawlneite
natheihsak Pathian dikna tuh dan tellou a hihlatin a omta;” Mihingte’n
diktatna I poimoh lai tak in a hun hongtung ta a, tu bang hun ah, huaituh
thukhunthak hun, “Jesu Kris, gintak jiaka, a gingtate tengteng adia Pathian’ diktatna
ahi.” Mihingte diktatna tuh aki chingkei a, Pathian toh dika I om theih
na dingin mihing a suak hilou, ei lam ah I sep ziaka diktatna loh khe theilou
ihih man un diktatna dang I poimoh uh ahi. Diktat a sim a I om theih na dingin
Pathian lam kia akipan a hon piak ngai ahi. Pathian diktatna toh kikim diktatna
I poimoh ua, Pathian diktatna toh ki kim diktatna tuh Pathian diktatna kia ahi.
Thu kipah huai tuh, “Pathian dikna tuh dan tellou a hihlatin a omta” Hiai kia ahi I
buaina hon beisak thei, diktatna tuh ei ah piak a ngai a, huai diktatna tuh ei
a dingin thil lamdang ahi. Ei hong tan khe dingin Pathian mahmah a hong kuan a
ngai ahi. Pathian in diktatna ei hih theihna paw lam tham a om, ei tung ah om,
ei sang a thupi zaw a om a hon piak a ngai ahi. Ei hon mohpaih theihna dia Dan
hon pe pa mahmah in ei huai apan hon tat khiat theih na dingin a diktatna a hon
piak ngai ahi. Huai tuh I Toupa Jesu Kris tangchin hoih vak thupi ei hon tanvak
tu ahi.
Nang leh kei hotdam a I om theih na dinga diktatna I poimoh pen
uh, Paul in hichiin a chi a, “Pathian a pan hong ki pan ahi, amah mah
diktatna ahi.” ana chi hi. Hiai I gen lai in Isai 45:8 na a hon
phawksak ahi; bang hiam I chih leh, “Vante aw, tunglam
apan takkhe sak un, van dumte’n diktatna sung suk uhen: hotdamna a dotkhiak
theihna ding un lei kihong henla, diktatna toh poukhawm hen; kei, Toupa’n huaite ka bawl ahi.” A tawpna ah, “Kei Toupa’n ka bawl ahi” a chi hi. Hiai diktatna tuh Pathian
apan a eite tung a hong tu ahi. Ka gen sa mah banga, ei a dinga a lamdang
diktatna ahi (Alien Righteousness). Phillipte 3 na ah Sawltak Paul testimony I
thei dingun ka gingta a, banggen hiam I chih leh, tang 8 na ah, “Hitaktak hi, ka Toupa theihna manpha ziak in thil tengteng ka
tanta hi. Khrist ka tan theihna ding in thil tengteng ninneng bang phet in ka
sim hi. Huan, hiai tang hoih deuh a sim dingin
iki ngen ahi, tang 9 na ah, “Amah a ka om theihna ding in leh dan a
kinga keimah diktatna hilou a, Khrist ginna ziak a om pen, ginna a kinga
Pathian apan suak diktatna nei zaw in.” Hiai ahihleh Thukhunthak in
Hotdamna ding toh kisaia diktatna a poimoh dan houchik leh chiangtak a a hilh
chetna ahi. Hiai kisinsakna tuh kumsangval vingveng I suk mang uh ahi a,
himahleh Pathian vaihawmna nuai ah Reformation hun a I pholh khiat thak uh ahi.
A mangthang vek bel ahikei a, huai hun lai khong bang in leng gingtu ginom hiai
sinsakna ana pom suak chalchal om ahi uhi. Himahleh, huai hunlai a Roman
saptuam a uk tu, a thunei tute tuh hiai kisinsakna diklou, Mihingin hoihna,
Pathian suk kipahtheihna ki nei ahi chih thugin diklou a ki lamtou leh ki
vaipuak ahihman un a tam zaw thamte pukna a pangin, I Laisiangthou sinsakna kum
sangval vingveng aki sumang ahi. Hiai a thugin uh a dik lou petmah ahi, Hiai
diktatna ei a om a chih uh, huai Pathian kipahsak theihna dia a hisap pen uh
Pathian’ diktatna mah, aman eite hon piak ahi zaw ahi. Daniel 9:24 leh Sam
119:142 na ah hiai diktatna Pathian apan hong pai pen “Tangtawn diktatna” chi
in ana describe. Isaiah 61 na ah “Ka diktatna tuh tangtawn a ding”.
Tangtawn daih, a dang ngeilou, a ki kheng ngeilou diktatna mihingte’n tan ahi.
Hiai diktatna tuh Dan zoukim diktatna ahi. Huai tuh Jesu Kris
hinkhua ah a hong lang khia ahi, Jesu Pathian ahihna ah bukim takin a diktat
ahi. Hiai bukim tak a diktatna tuh a thuman na ah a hon langsak ahi; Bukim tak
in Dan a zui a, Dan ah thumang ahi. Dan a kalh ngeikei a, dan lou inleng a om
ngeikei ahi. Khelhna pailou ahi. Dan zui leh Dan ah thumang leh Dan zou ahi I
chih kawmkawm in I gensa mah banga Dan in a tup leh a ngim tuh mohpaihna leh a
tawpna sihna hong tung ding pen amah, Jesu Kris in a thuman na ziakin Cross ah
a zouta ahi. Khelhna man aman a pia a, sihna a thuak a, gawtmun ah mikhial te
thuak dingtang aman a thuak a huchiin sihna a pan a hong thou ahi. Huaiziakin,
Jesu Kris tuh Diktatna ah perfect model ahi ahi. Hiai ah Jesu Kris diktat bukim
I chih om zia bel aman a hin sungin diktat tak leh danzui kim in a hong hing a
huaiziakin ei a dingin Perfect model a hong hi thei ahi. Diktatna hinkhua a hin
ziakin ei te Diktat in Pathian in a hon sim ahi.
I Toupa Jesu Kris hiai leitung ah kum 33 a hong hin nasan a ziak
bei a hong hing hilou ahi, mikhial te Kros a tan di kia in a hong pai kei a, ei
Pathian mai a diktat a I om theihna dingin Pathian’ Diktatna Jesu Kris hinkhua
a hong lang in ei diktat in a hon sim ta ahi. Bangziak a Jesu Kris diktat tak a
hong hin ngai ei dia? Chih dotna a hong piang ding in ka gingta ahi. A ziak tuh
I tangtel masa lam en le hang Kuamah mi diktat khat lel le a om louh dan I mu
a, I gen sa mah bang in en thil hoih I hih theihna a I ngah theihlouh ziakin
van a kipan hong pai suk a ngai hi. Huaiziakin Hebrew 10:14 na ah lamdang sa
kawmtak in ah “Thillat khat kiain hihsiangthou sate khantawn a dingin a hihkimta
ngala” a chi ahi. Jesus Kris tungtawn ah diktat a sim a I om chiangin
tangtawn a dingin hih bukim in a ki omta ahi.
Sanctification (Suk sianthouna) I gen chiangin progressive
sense, a pai lel lel dan in I ngaihtuah a, himahleh Sanctification tuh huai
sang a thupi zaw khiatna nei thumal ahi chih I phawk ka deih ahi. Hiai a I tang
sim khiat ah “Hihbukim” a chi ahi. Suk siangthou a omte tuh tangtawn daih a
hih siangthou te ihi. Sanctification thumal tuh sianthouna bukim, hoihbukim na delh
a pai lellel ahih kawmkawm in, hih bukim sa leh a mang nawnlou dia chiamteh te
I hi chih leng genna ahi.
Huaiziakin, diktatna chih I ngaihtuah chiangin, diktatna bukim,
Pathian’ diktatna, ei apan suak hilou Pathian thawn piak kia, Pathian a kia
huai Jesu Kris ah hong ki lang khia, tangtawn daih diktatna ahi chih thei le
hang deih huai isa ahi.
Munga Guite, Young Reformed
to be continue...
0 Comments